Current location:	thuis
Current mood:	working
Current music:	Simeon ten Holt - Canto Ostinato
Entry tags:	werk

ironie
In een artikel dat ik nu aan het lezen ben, wordt even ingezoomd op het fenomeen ironie. Het is nog een verbazingwekkend lastige zaak. Als ik nu, op dit moment, zeg:

"Wat is het weer lekker weer vandaag!"

snappen jullie allemaal dat ik dat ironisch bedoel. Maar als ik dat afgelopen weekend had gezegd, had ik het natuurlijk wél oprecht gemeend, want toen was het ook daadwerkelijk lekker weer. Daar zit een interessante aanwijzing in: als het dus geen lekker weer is, terwijl ik zeg van wel, kun je dat redelijk veilig interpreteren als ironisch.

Hoewel? Stel dat ik een zonne-allergie heb en niet goed tegen warmte kan? Dan had ik bovenstaande uitspraak wél gemeend. Okee, hier is een nieuwe definitie: los van wat jij vindt van de situatie, als jij weet dat ik iets zeg wat voor mij niet waar is, is het ironie.

Maar wat is dan het verschil tussen ironie en liegen? Dit is een ingewikkelde, dus let op: stel dat ik een vriendin aan de telefoon heb die op vakantie is buiten Nederland. Ik denk dat ze niet weet wat voor weer het is in Nederland, maar ze heeft toevallig net een internationaal weerbericht gezien. Als ik dan zeg dat het lekker weer is, terwijl we eigenlijk allebei weten dat dat niet zo is, maar ik ondertussen niet weet dat zij dat weet, is dat toch gewoon een kwestie van liegen en niet van ironie.

Okee, hier is een nieuwe: als jij en ik allebei weten dat ik het feitelijk geen lekker weer vind - en ook van elkaar weten dat we dat weten - heb ik een succesvolle ironische uitspraak gedaan.

Maar wat is dan het verschil tussen ironie en een toneelstukje?

Tja. Zelfs de experts zijn er nog niet helemaal uit.

Airenti, G., Bara, B.G., Colombetti, M. Failures, exploitations and deceits in communication, 1993.
Sperber, D. and Wilson, D. Relevance, 1986.
Morgan, J. Comments on Jones and on Perrault, 1990.