Wijzig uw bookmarks en RSS-feeds: ik blog voortaan op chix0r.nl.

Dit artikel schreef ik oorspronkelijk voor Dutch Cowgirls, voordat ik erachter kwam dat er al twee eerdere artikelen over deze film waren. Zonde van m'n stukje, dus dan recycle ik 'm maar hier!

Michelinmannetjes in een politieauto die de achtervolging inzetten op een duivels lachende Ronald McDonald. Twee verschillende smaken Pringles-logo's die samen lunchen. Een dierentuin met onder andere de MGM-leeuw, de Linux-pinguïn en de Lacoste-krokodil. Het Franse filmcollectief H5, onder andere bekend van supervette videoclips voor Röyksopp en Massive Attack, is niet bang voor een beetje sluikreclame in hun nieuwste film, Logorama.

Sterker nog: logo's spelen de hoofdrol in deze 17 minuten durende animatiefilm. En eigenlijk ook de bijrollen. En de figuranten. En het decor. In Logorama is eigenlijk weinig te ontdekken dat niet gemaakt is van een logo, en dat maakt het een interessante film waarin je elke keer weer iets nieuws ontdekt. Bovendien is het een écht spannende actiefilm waarin weinig heilige huisjes overeind blijven. Mocht je bijvoorbeeld een zwak hebben voor de rode en gele M&M uit de reclames, dan kun je je maar beter niet wagen aan deze film...

Saillant detail is dat de film van diverse videowebsites afgehaald is vanwege schending van het auteursrecht van de logo's. Desalniettemin heeft Logorama al diverse prijzen gewonnen en is hij zelfs genomineerd voor een Oscar voor beste korte animatiefilm. Je kunt de hele film hier bekijken.

The Sphinx once challenged a particularly tasty-looking student of language to solve the riddle: "How is saying 'My toe is turning blue,' as a request to get off my toe, similar to slamming a door in someone's face?" The poor student stammered that in both cases, when the agents are trying to communicate something, they have analogous intentions. "Yes indeed" countered the Sphinx, "but what are those intentions?" Hearing no reply, the monster promptly devoured the poor student and sat back smugly to wait for the next oral exam.
(Cohen & Perrault, Elements of a Plan-Based Theory of Speech Acts, 1979)

Ik weet niet of ze high waren (jaren '70 he), maar ik heb in ieder geval nog nooit zo'n gekke openings-alinea gelezen. Lieve lezer, punten voor het goede antwoord, je wordt niet opgegeten voor een verkeerde gok en ik zal aan het eind van de middag het antwoord posten :)

Het is heel gek om een roman te lezen als je ongeveer veertig uur per week besteedt aan het formeel bekijken van taalgebruik. Ik betrapte mezelf gister tijdens het lezen van The History of Love steeds op gedachtes als: "Hee, wat grappig, twee syntactisch gelijkvormige zinnen en vervolgens een derde die erop lijkt maar waarin opeens ellipsis toegepast is!"

Zucht.

Misschien moet ik vaker oefenen in het lezen van proza...

In een artikel dat ik nu aan het lezen ben, wordt even ingezoomd op het fenomeen ironie. Het is nog een verbazingwekkend lastige zaak. Als ik nu, op dit moment, zeg:

"Wat is het weer lekker weer vandaag!"

snappen jullie allemaal dat ik dat ironisch bedoel. Maar als ik dat afgelopen weekend had gezegd, had ik het natuurlijk wél oprecht gemeend, want toen was het ook daadwerkelijk lekker weer. Daar zit een interessante aanwijzing in: als het dus geen lekker weer is, terwijl ik zeg van wel, kun je dat redelijk veilig interpreteren als ironisch.

Hoewel? Stel dat ik een zonne-allergie heb en niet goed tegen warmte kan? Dan had ik bovenstaande uitspraak wél gemeend. Okee, hier is een nieuwe definitie: los van wat jij vindt van de situatie, als jij weet dat ik iets zeg wat voor mij niet waar is, is het ironie.

Maar wat is dan het verschil tussen ironie en liegen? Dit is een ingewikkelde, dus let op: stel dat ik een vriendin aan de telefoon heb die op vakantie is buiten Nederland. Ik denk dat ze niet weet wat voor weer het is in Nederland, maar ze heeft toevallig net een internationaal weerbericht gezien. Als ik dan zeg dat het lekker weer is, terwijl we eigenlijk allebei weten dat dat niet zo is, maar ik ondertussen niet weet dat zij dat weet, is dat toch gewoon een kwestie van liegen en niet van ironie.

Okee, hier is een nieuwe: als jij en ik allebei weten dat ik het feitelijk geen lekker weer vind - en ook van elkaar weten dat we dat weten - heb ik een succesvolle ironische uitspraak gedaan.

Maar wat is dan het verschil tussen ironie en een toneelstukje?

Tja. Zelfs de experts zijn er nog niet helemaal uit.

Airenti, G., Bara, B.G., Colombetti, M. Failures, exploitations and deceits in communication, 1993.
Sperber, D. and Wilson, D. Relevance, 1986.
Morgan, J. Comments on Jones and on Perrault, 1990.

Ik vond op internet een interessante lijst met een soort algemene regels voor als je (boven de) 25 bent. Ik werd er eerst een beetje opstandig van (want waarom zou je nou opeens volwassen moeten zijn op je 25e), maar eigenlijk zit er best wel wat in. Dingen als: het is niet cool meer om te kotsen van de alcohol. Zorg ervoor dat je minstens één setje echt nette kleren hebt (voor bruiloften, begrafenissen etc). Wees op tijd. Ik hou me niet helemaal aan sommige dingen op de lijst (vooral "vertel niet iedereen al je bizarre dromen"), maar het is zeker interessant om te lezen.

Ik had eigenlijk nog een paar extra regels bedacht, zoals "Leer spellen en schrijven", "Trek je eigen plan", "Knip die vieze staart / dreads af", "Gooi t-shirts met gaten / hello kitty weg", "Doe niet moeilijk over een paar euro", "Serveer mensen geen hoofdpijnwijn en euroshopperbier op feestjes". Maar ik realiseerde me tijdens het schrijven van deze post dat eigenlijk alle regels zo ongeveer samen te vatten zijn tot drie hoofdprincipes:

Regel A: Geef toe dat je volwassen wordt. Dit is zo ongeveer het moment waarop de anti-volwassenheids-air een beetje sneu begint te worden.
Regel B: Neem verantwoordelijkheid. Neem initiatief. Loop niet achter de groep aan. Maar ook: stop met smoezen verzinnen.
Regel C: Wees je bewust van hoe je overkomt. Van "verzorg jezelf" tot "observeer en respecteer de mores van de groep".

Ben je het niet eens met mijn regels? Of de regels van 25 and up? Heb je toevoegingen? Graag! Discuss in the comments.

Nog even een klein vervolg op m'n vorige post: dat hele "verkouden schmerkouden"-ding blijkt een heel taalkundig fenomeen te zijn met een officiële naam! Het wordt vooral gebruik in urban northeastern American English en het heet shm-reduplication:

a form of reduplication in which the original word or its first syllable (the base) is repeated with the copy (the reduplicant) beginning with shm- (sometimes schm-), pronounced [ʃm]. The construction is generally used to indicate irony, derision or scepticism with respect to comments about the discussed object.

Nou, weet je wat ik daarvan zeg? Shm-reduplication shm-shmeduplication! Nee wacht, zo werkt het dus niet. Het hele gebeuren heeft namelijk ook uitzonderingen:

- Some speakers target the stressed syllable rather than the first syllable (incredible inshmedible); a subset of these do not copy base material preceding the stressed syllable (incredible shmedible; cf. Spitzer 1952).
- Shm-reduplication is generally avoided or altered with words that already begin with shm-; for instance, schmuck does not yield the expected *schmuck schmuck, but rather total avoidance or mutation of the shm- (giving forms like schmuck shluck, schmuck fluck, and so on).

Ik vind het echt geweldig. (En verder: taalkunde-nerd, schmaalkunde-schmerd!)

Ik heb me al vaker verbaasd hoe medelijdend Amerikanen reageren als je zegt dat je verkouden bent. Ooh, jeetje wat verschrikkelijk toch, beterschap hoor, moet je eigenlijk niet thuisblijven dan. Natuurlijk is het vervelend en het hangt ook nogal af van hoe heftig het is, maar ik kan persoonlijk eigenlijk altijd nog wel prima functioneren, zolang er genoeg zakdoekjes binnen handbereik zijn. Als echte wetenschapper bedacht ik me gister dat ik maar eens een mini-onderzoekje zou gaan doen naar de beleving van verkoudheid door mensen uit Amerikaanse vs. Nederlandse cultuur. En ja hoor, meteen raak!

Uit het Engelse wikipedia-artikel over common cold:
"Although the disease is generally mild and self-limiting, patients with common colds often seek professional medical help, use over-the-counter drugs, and may miss school or work days. The annual cumulative societal cost of the common cold in developed countries is considerable in terms of money spent on remedies, and hours of lost productivity."

Uit de Nederlandse versie van het desbetreffende artikel:
"De patiënt is meestal niet bedlegerig en kan de dagelijkse activiteiten gewoon voortzetten. Een verkoudheid duurt meestal vijf tot zeven dagen, een enkele keer twee weken. Een verkoudheid is de meest voorkomende infectie bij mensen; er zijn gemiddeld 2 à 4 infecties per jaar bij volwassenen."

Ligt het nou aan mij of is dat een nogal verschillende invalshoek die eigenlijk wel klopt met mijn eerdere persoonlijke observaties? Grappig toch?

In het vliegtuig en in twee verschillende bioscopen heb ik tijdens mijn New York-reis in totaal vijf films gezien. Zo uiteenlopend van genre en kwaliteit dat ik maar even opschrijf wat ik ervan vind!

Bienvenu chez les Ch'tis - Luchtige Franse komedie over een man die overgeplaatst wordt naar een kantoor in het hoge noorden van Frankrijk. Zijn gezin denkt dat het daar verschrikkelijk is ("Je tenen vriezen eraf!"), maar uiteraard valt het allemaal mee en wonen er eigenlijk best vriendelijke mensen. Leuk, grappig en op sommige punten best wel ontroerend. (4/5)

The curious case of Benjamin Button - Mooi gemaakt, maar wel erg lang en langzaam. Wel interessant om alle tijdsbeelden zo langs te zien komen, maar het duurde maar en duurde maar! Misschien lag het aan het feit dat ik in een vliegtuig zat ofzo, maar ik werd er een beetje moe van en ik vond het eigenlijk gewoon niet zo'n boeiende film. (3/5)

Observe and report - Volgens een recensent bedoeld als een zwarte komedie, maar dat pakt niet helemaal goed uit. Het is eerder een scheld-en-geweld-komedie, en daar heb ik op zich niks tegen, maar dit was wel een van de mindere in z'n soort. Niet zo stom dat ik 'm niet kon uitzitten, en ik heb af en toe ook heus wel gelachen, maar zou 'm zeker niet aanraden. Dikke tegenvaller van de week. (2/5)

Un baiser s'il vous plaît - Zo charmant! Zo lief! Zo Frans! Ik moet nog steeds een beetje lachen als ik eraan denk. Een ontzettend lieve film over lieve mensen die het allemaal goed bedoelen maar de dingen een beetje onhandig aanpakken. Het is ook een heel mooie film om naar te kijken, de chemie vliegt door de kamer en alles is zo chique en Virginie Ledoyen is om op te eten zo charmant. Als je Amélie leuk vond, geniet je zeker ook van deze film. Absoluut een aanrader. (5/5)

Yes man - In de Jim-Carrey-trekt-gekke-bekken-categorie nog best een leuke film. Af en toe ergerde ik me een beetje aan Jim Carrey, maar Zooey Deschanel is een leuk popje en de hele film is verrassend vermakelijk. (3/5)

De Regel van Nieske luidt als volgt:

"Je doet altijd te veel inkopen voor een feestje, zelfs als je rekening houdt met de regel van Nieske."

Gister vierden we Sinterklaas met z'n negenen bij ons thuis. Ik had zowaar precies genoeg andijviestamppot gemaakt - niet te veel, niet te weinig - maar qua snoepgoed en drinken was ik toch weer iets te ambitieus geweest. Maar ja, négen mensen! Dat is ook best veel! Dan moet je toch een grote berg munchies inslaan. Bovendien kun je van Sinterklaassnoep maar beter te veel hebben dan te weinig, anders heb je op zes december spijt dat je driekwart jaar moet wachten voordat je weer aan de pepernoten kan.

Eigenlijk is het ook helemaal niet erg om lekkere dingen over te hebben: marsepeinaardappeltjes, chocolademunten, mandarijnen, chocolademelk en slagroom, pepernoten en chocoladekoekjes. Plus een paar flessen fris en wijn, maar daar hebben we het even niet over. Ik vermaak me wel dit weekend.

Tot slot de klapper van de avond: gister aan het begin van de avond hadden we één banketstaaf. Nu hebben we er drie!